تبلیغات
کانون تئاتر دانشگاه علوم پزشکی زنجان

کانون تئاتر دانشگاه علوم پزشکی زنجان
 
قالب وبلاگ
نظر سنجی
فعالیت های کانون تئاتر در سال 1392 را چگونه ارزیابی می کنید؟






3- کمدی نو (ادامه ی مطلب)

دنیای یونانی پس از اسکندر (366 ق.م ) اگرچه از عظمت اندیشه های سده ی پنجم پیش از میلاد به کلی عاری شده بود، اما در شرایط بسیار مطلوبی برای رشد کمّی فرهنگ قرار داشت. و هنر نمایش نیز از این رونق کمّی  در عرصه ی هنر بی نصیب نماند. به گفته ی ویل دورانت در این عهد « هر شهر، حتی تقریباً هر شهرستان درجه سوم، دارای تماشاخانه ای بود» (ویل دورانت، 1367 | ص 677).  از این دوره نام 64 نویسنده ی کمدی شناخته شده و عنوان حدود 1400 نمایشنامه به دست آمده است.  اما متأسفانه از این مجموعه ی بزرگ، فقط یک نمایشنامه ی کامل اثر «مناندروس» (به اختصار: مناندر) به جا مانده است، به نام لجباز. (از این اثر در منابع فارسی تاریخ تئاتر با عنوان «بدقلق» و « کژ خلق» نیز نام برده شده است. ترجمه ی فارسی این اثر، زیر نظر نگارنده به فارسی انتشار یافته است).

کمدی نو نیز از حیث مضمون و ساختار در قیاس با کمدی میانه تحولات فراوانی را به خود پذیرفت. موضوع این نمایشنامه ها بیشتر درباره ی عشق، نگرانی های مالی، روابط خانوادگی، روابط بردگان، مقابله با شیادان، بروز سوء تفاهم، هویت پنهان شخصیت ها و مانند اینها است. مسائل سیاسی و اجتماعی در این دوره، دیگر در کمدی ها جایی ندارند. به گفته ی اسکار براکت زبان کمدی نو، زبان روزمره است، اما محاوره ای نیست. زیرا گفتگو در این نمایشنامه ها در آن زمان هنوز به صورت نظم نوشته می شد (براکت، 1363 | ص 1049). تحول دیگری که در کمدی نو در قیاس با آثار گذشته پدید آمد حذف تدریجی همسرایان بود. اگرچه در پاره ای از آثار به جا مانده از این دوره، نمونه هایی از گروه همسرایان وجود دارد، اما گفتار آنان بیشترشبیه  به یک میان پرده در لا به لای نمایشنامه ی اصلی است. در کمدی های مناندر گروه همسرایان دیگر وجود ندارد و از این رو در اجرای این کمدی ها به فضایی «ارکسترا» که جایگاهی برای استقرار گروه همسرایان باشد دیگر نیازی نبود و در نتیجه، ساختمان صحنه ی تئاتر نیز دچار دگرگونی شد و نمایش ها معمولاً بر روی یک صحنه ی بلند به اجرا در می آمد.

از میان کمدی نویسان این دوره، نام دو تن به عنوان استادان این هنر ثبت شده است. یکی مناندر و دیگری «فیلمون» ( 361 تا 263 ق.م. ). از فیلمون به جز شهرتش و پاره ای از حدود 100 نمایشنامه ای که نوشته چیزی بر جای نمانده است. او رقیبی سرسخت برای مناندر محسوب می شد و آتنی ها بسیار شیفته ی او بودند.

اما کمدی نو بیشتر با نام «مناندر» پیوند خورده است. و امروزه این دوره را می توانیم بر اساس آثار او ارزیابی کنیم. مناندر در سال 342 ق.م. به دنیا آمد و تا زمان مرگش در سال 291 ق.م. حدود 105 نمایشنامه نوشت که به جز نمایشنامه ی لجباز، 4 نمایشنامه ی دیگر نیز از او به دست آمده که فقط بخش های اندکی از آنها مفقود است و علیرغم این کاستی ها، به خوبی قابل بازسازی است. تا پیش از کشف آثار مناندر در مصر در سال های 1898 و 1905، از او نیز به جز نام و چند قطعه ی پراکنده از آثارش چیزی در دسترس نبود. اما در این سال ها با پاپیروس هایی در مصر کشف شد و بیشتر نوشته هایش را از پرده ی ابهام بیرون آورد. تا پیش از این، مناندر، از روی آثار «ترنس» (185 تا 159 ق.م.) کمدی نویس رومی که از روی کمدی های مناندر نمایشنامه های اقتباسی نوشته بود، شناخته می شد. کمدی های مناندر را «کمدی رفتار شخصیت ها» می نامند و در دنیای درام، او را واضع این نوع کمدی می دانند.

به گفته ی کیندرمن، آریستوفان به شخصیت های آثارش چندان توجهی نداشت. او اجازه می داد که چهره های اصلی در طول نمایشنامه شخصیت خود را تغییر دهند. زیرا کمیک بودن شخصیت، صرفاً برای او مطرح نبود. در حالی که مناندر، برخورد شخصیت ها را ماهرانه به نمایش می گذاشت (کیندرمن، 1365 | ص 177). مناندر در این روش از یک سو از آموزه های «تئوفراستوس» (372 تا 288 ق.م.) فیلسوف یونانی و شاگرد ارسطو بهره مند بود که درباره ی «شخصیت شناسی» مطالب فراوانی بیان کرده بود و از سوی دیگر، وارث سنن کمدی میانه بود که از عمویش «الکسیس» به او رسیده بود. به گفته ی «رز» او هیچگاه سعی نکرد که نویسنده ای شوخ و مسخره باشد ـ و هرگز هم چنین نبوده است ـ و این نکته ای است که بسیار مورد سوء تفاهم واقع شده است. « وی می خواست تصویری از طبیعت آدمیان را تحت شرایط و اوضاعی تحمل ناپذیر ارائه کند، و در این کار هم موفق شد» ( رز، 1358 | ص 354 ). مناندر می کوشید تا ویژگی شخصیت های اصلی را، گام به گام در برخورد با شخصیت های متضاد، در طول نمایشنامه، افشا کند. «فیلیس هارت نول»، او را متخصص توصیف موقعیت های کمیک از زندگی روزمره ی شهری قلمداد می کند. (هارت نول ، 1998 | ص 24).

او نخستین نمایشنامه اش را یکسال پس از مرگ اسکندر، عرضه کرد و 8 بار به دریافت جایزه ی اول نایل شد. از وی به جز نمایشنامه ی لجباز، قسمت های بلندی از نمایشنامه های حکمیّت، دختری از ساموس، و دختر گیس بریده و قسمت های کوتاه تری از حدود 85 نمایشنامه ی دیگر باقی است. به جز مناندر و فیلمون، می توان از این نمایشنامه نویسان برجسته در دوره ی کمدی نو نام برد: «دیفیلوس»، «آپولودوروس» و «فیلیپیدس».

پس از مرگ «فیلمون» در سال 263 ق.م. کمدی یونان و تا حد زیادی ادبیات آتن نیز با او درگذشت. تئاتر رونق خود را حفظ کرد اما شاهکاری به وجود نیامد (ویل دورانت، 1367 | ص 679).

کمدی یونانی طی سده های سوم و دوم قبل از میلاد در روم هواخواهانی یافت که از روی نسخه های کمدی نو، آثار خود را خلق کردند. از جمله ی این نویسندگان، «پلاوتوس» و «ترنس» بودند، که نسخه های دست دومی با اقتباس از آثار دیفیلوس، فیلمون و مناندر نوشتند.




طبقه بندی: هنر تئاتر، 
برچسب ها: مناندروس، کمدی نو، تئاتر،  
[ چهارشنبه 15 آذر 1391 ] [ 10:24 ق.ظ ] [ سمانه عزیزخانی ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


لوگوی اختصاصی کانون تئاتر

توی صحنه غریب زندگی هممون در نقش یک بازیگریم

باهمیم تو بازیای روزگار از درون هم ولی بی خبریم

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب


English / Arabic / French / Turkish / Persian  تماس با ما Online User



در این وبلاگ
در كل اینترنت
ایجاد خبرنامه ایمیلی

  • کد موزیک
  • قالب وبلاگ
  • ضایعات